Akaryakıt Lisansına Dair Danıştay Kararı Analizi

A. Özet

Kooperatif, bir akaryakıt dağıtım şirketinden aldığı akaryakıtı üyelerine ikmal etmede kullanmaktadır. Enerji Piyasası Denetleme Kurulu tarafından kooperatife bu faaliyetinin lisanssız olduğu gerekçesiyle 57.156,TL idari para cezası verilmiş ve kooperatif teşebbüs yeri mühürlenmiştir. Sonrasında kooperatif bayilik lisansı almış ve kararın iptali istenmiştir.

Davalı idarenin, ‘davacının, mühürleme işleminden sonra bayilik lisansı aldığı’ iddiasının, davacı kooperatifin bayilik lisansı için başvurmasının, bu başvurudan önce bayilik faaliyetinde bulunduğu şeklinde yorumlanmasına olanak bulunmayacağından ve faaliyetin kooperatif çapında kaldığından dolayı bayilik lisansının gerekmeyeceğinden dolayı idari para cezasının hukuka aykırı olması söz konusudur.

 

B. Hukukumuzda Akaryakıt Bayiliğinin Ele Alınışı

Akaryakıt bayiliğiyle ilgili hükümler, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununda bulunmaktadır:

 

Akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması için lisans alınması zorunludur. (5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu, m.3/1-b)

 

(…) Kendi ihtiyaçları için depolama imkânı ve kendi araçlarına akaryakıt ikmal kapasitesi olan yerler hariç, araçlara yapılacak akaryakıt ikmali bayilik lisansı ve yeterli donanımı olan akaryakıt istasyonları dışında yapılamaz. (m.9/7)

 

Lisans almaksızın yapılan tesislerin yapımına ve/veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılmasının birinci derece kusur sayılır, sorumlular hakkında idari para cezası uygulanır. (m.19)

 

Akaryakıt istasyonu kapsamında sürdürülen bayilik faaliyetlerinin, bu Kanuna veya bu Kanuna istinaden çıkarılan düzenlemelere aykırılığının Kurumca tespiti halinde, anılan istasyonda yapılan akaryakıt ikmalinin Kurumca geçici veya süresiz olarak mühürleme suretiyle durdurulur. (m.20/3)

 

C. Hukuki Sorun

Hukuki sorun, söz konusu teşebbüsün lisans gerektirip gerektirmediğidir. Eğer kooperatif çapında yapılan faaliyet lisans gerektiriyorsa, idari para cezası hukuka uygun olacaktır. Eğer söz konusu faaliyet lisans gerektirmiyorsa, idari para cezası hukuka aykırı olacaktır.

 

D. Değerlendirilme ve Yorum

Davacı kooperatifin üyeleri dışında üçüncü kişilere akaryakıt satışı yaptığına ilişkin bir tespit bulunmamıştır. Faaliyet, kooperatif üyelerinin akaryakıt ikmaliyle sınırlıdır. 5015 sayılı Kanunun 9. maddesi gereğince, kendi ihtiyaçları için akaryakıt ikmali kapasitesi olan yerlerin bayilik lisansı alması gerekmez. Bu tür yerler lisanssız olarak faaliyet gösterebilirler. Dolayısıyla davacı kooperatif de bu kapsamda hukuka uygun bir şekilde faaliyet gösterebilir. Kooperatifin faaliyetine idari para cezası verilmesi hukuka aykırıdır.

 

Karşı oy yazısında akaryakıtın üyelere ikmal edildiği tespit edilmekle beraber, faaliyetin bayilik kapsamına girdiğine işaret edilmektedir. Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından kooperatife akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesiyle faaliyet, bayilik kapsamına girmiştir. Kanımızca bu düşünce, kanunun 9. maddesi karşısında uygulanabilirlikten uzaktır. ‘Kendi ihtiyaçları için kendi araçlarına ikmal’ durumu, bayilik lisansı almanın bir istisnası olarak açıkça ifade edilmiştir. Özel olan genel olanı ilga eder ilkesi gözetilerek kanunun tanım maddesi değil, 9. maddesinin olaya uygulanması gerekir.

 

Danıştay da aynı düşünceyle, EPDK’nın ‘davacı kooperatifin lisanssız faaliyette bulunduğundan bahisle 5015 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca davacı hakkında 57.156 YTL idari para cezası uygulanmasına…’ ilişkin kararını hukuka uygun bulmayarak oyçokluğuyla iptal etmiştir.

 

E. Künye 

T.C. Danıştay 13. Dairesi, E: 2007/4725 K: 2009/9435 K.T.: 28.10.2009

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: