Elektrik Piyasalarında Temel Kavramlar

Elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı, toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı, piyasa işletimi ile bu faaliyetlerle ilişkili tüm gerçek ve tüzel kişilerin hak ve yükümlülükleri 6446 Sayını Elektrik Piyasası Kanunu tarafından düzenlenmektedir.

Kanunun düzenlemelerle şu amaçlara yönelmiştir:

  1. Elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması
  2. Rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması
  3. Piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması.

Genel aydınlatma

Otoyollar ve özelleştirilmiş karayolları hariç, kamunun genel kullanımına yönelik bulvar, cadde, sokak, alt-üst geçit, köprü, meydan ve yaya geçidi gibi yerler ile halkın ücretsiz kullanımına açık ve kamuya ait park, bahçe, tarihî ve ören yerlerinin aydınlatılması ile trafik sinyalizasyonudur. Dağıtım şirketi bu yerlerin aydınlatmasından ve bunlara ait gerekli aydınlatma ve ölçüm sistemlerinin tesis edilmesi ve işletilmesinden sorumludur. Belediyelerin genel aydınlatma sorumlulukları büyükşehir sınırları içinde % 20, diğer belediye ve mücavir alanlarında ise % 10’dur.

Ülke düzeyinde yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinin yanısıra yerel nitelikte hizmetlerin görülmesi gerekmekte olup, bunu sağlayan yerel yönetim kuruluşlarının, hizmeti daha etkin ve verimli görmelerini sağlamak aynı zamanda da hem kendi aralarında hem de merkezi idare ile aralarında çıkabilecek görev ihtilaflarını engellemek maksadıyla görevlerinin Yasa ile belirleneceği (…) (Danıştay İdari Dava D. Kur. 2005/2204 E., 2007/1449 K.)

Önlisans

Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izindir. Önlisansın süresi mücbir sebep hâlleri hariç yirmi dört ayı geçemez. Önlisans verilirken, başvurunun kaynak türüne ve kurulu gücüne bağlı olarak, bu sürenin otuz altı aya kadar uzatılmasına ilişkin hususlar, Kurul kararı ile düzenlenir.  Bu süreçte yatırımcı, yatırımına ilişkin mevzuattaki şartları hayata geçirecek ve yatırımının daha işlevsel olarak hayata geçmesini sağlayacaktır.

Lisans

Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için Kanun uyarınca verilen izindir.Piyasada faaliyet göstermek isteyen tüzel kişi, faaliyetine başlamadan önce kural olarak her faaliyet için ve söz konusu faaliyetlerin birden fazla tesiste yürütülecek olması hâlinde, her tesis için ayrı lisans almak zorundadır. Lisans, faaliyetin niteliği dikkate alınarak en az on, en çok kırkdokuz yıl için verilir.

“ÇED Olumlu Karan” veya “ÇED Gerekli Değildir Kararı” alınmadan üretim lisansı verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. (T.C. Danıştay 13. Daire E: 2008/1419 K: 2010/380 K.T.: 19.01.2010)

Tarife

Elektrik enerjisinin veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemelerdir. Elektrik kayıp kaçak bedelinin tüketiciye yansıtılamayacağı, Yargıtayın müstekar içtihatlarıyla sabitleşmiştir. 

Dairemizin istikrar kazanmış uygulaması, kayıp-kaçak, dağıtım, iletim, sayaç okuma ve perakende satış bedellerinin abonelerden tahsil edilemeyeceği yönündedir. Aslının alınmamasına karar verilen bir bedelin (somut olayda, perakende satış hizmeti bedeli) %2 TRT payının hesaplanmasında nazara alınması mümkün değildir. Mahkemece yukarıda açıklanan ilke ve esaslar ile, dosyanın önceki bilirkişiler dışında elektrik tüketim hesabı konusunda uzman olan mühendis bilirkişiye tevdii ile; bilirkişiden rapor alınmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. (T.C. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E: 2015/3147 K: 2016/6837 K.T.: 28.04.2016)

Bağlantı anlaşması

Bir üretim şirketi, dağıtım şirketi ya da tüketicinin iletim sistemine ya da dağıtım sistemine bağlantı yapması için yapılan anlaşmadır. Yeni bir tesis veya kullanım yeri için dağıtım sistemine bağlanmak suretiyle elektrik enerjisi temin etmek isteyen gerçek veya tüzel kişi, bulunduğu dağıtım bölgesindeki dağıtım şirketine bağlantı başvurusu dilekçesi ile doğrudan başvurur. Anlaşmada yer alan adresteki kullanım yeri var olduğu sürece, anlaşma yürürlükte kalır. Kullanım yerindeki müşteri değişikliği halinde yeni bir bağlantı anlaşması yapılması talep edilmez.

İkili anlaşma 

Gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmalardır. İkili anlaşma yapan tedarikçi, tüketiciyi ikili anlaşmalar kapsamındaki ticari seçenekler ve muhtemel riskler ile ilişkin bilgiler hakkında anlaşma yapılmadan önce yazılı olarak veya elektronik posta yoluyla bilgilendirmelidir.

Müşterinin perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar kapsamında öngörülen ödemeleri zamanında yapmaması hâlinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından elektriği kesilebilir. (Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği, m.24)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: