Gaz ve Elektriğin Eşya Niteliği

Eşya; mekanda bir sınırı olan, üzerinde hakimiyet kurulabilen, ekonomik olarak değer taşıyan her şeydir. Gaz ve elektrik gibi enerji kaynaklarını bir taşınır eşya olarak nitelendirmek mümkün müdür?

MK m. 762’ye göre taşınır mülkiyetinin konusu, nitelikleri itibariyle taşınabilen maddi şeyler ile edinmeye elverişli olan ve taşınmaz mülkiyetinin kapsamına girmeyen doğal güçlerdir.

Buna göre,

  • Edinmeye elverişli olan ve
  • Taşınmaz mülkiyetinin kapsamına girmeyen doğal güçler

taşınır mülkiyeti kapsamına girer. Öyleyse taşınmaz olmayan ve üzerinde hakimiyet kurulabilen enerji kaynakları, taşınır eşya hükmüdedir.

Bu doğrultuda enerji üreten ile enerjiyi kullanan arasında bir satış sözleşmesi kurulduğu söylenebilir. Doktrinde bunun eşya satışı olduğunu savunanlar olduğu gibi hak satışı olduğunu savunanlar da bulunur. Hak satışı olduğu yönündeki görüşün daha doğru olduğu söylenebilir. Çünkü enerji kullananın, sözleşme konusunu enerjiye çevirmeden bir fayda görebileceği söylenemez. Sağlanan enerjinin bu kapsamda kullanmaya elverişli olması gerekir.

Bir başka düşünceye göre enerji üreten ile enerjiyi kullanan arasında iş görme sözleşmesi vardır. Ancak hizmet sözleşmelerindeki bağımlılık unsurunun bu bağlamda var olduğunu söyleyemeyiz. Enerji sağlayan, hizmet sözleşmesindeki gibi, enerji kullananın talimatlarıyla bağlı değildir. Aynı şekilde belirli bir zaman içinde edimin yerine getirilmesi ve şahsa özel eser gibi unsurların bulunmadığı gerekçesiyle eser sözleşmesi olduğu görüşü de savunulamaz.

En doğru görüş, bu sözleşmenin sui generis olduğudur. Enerji kullanan, sözleşme konusu eşya ile enerji ihtiyacını giderme amacıyla hareket eder. Dolayısıyla edimin ifası, enerji kullananın söz konusu eşyayı enerjiye dönüştürdüğü anda gerçekleşir. Diğer bir deyişle, sözleşmeyle amaçlanan eşya edimi değil enerji edimidir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: